70 ölkə zalı tərk etdi, Azərbaycan qaldı — Türkiyədə sərt reaksiyalar: Elçibəyin helikopter tələbi xatırlandı
Video
Foto
İsrailin Baş naziri Benyamin Netanyahunun BMT Baş Assambleyasının 81-ci sessiyasında çıxışı zamanı onlarla ölkənin nümayəndəsi etiraz əlaməti olaraq zalı tərk edib. Anadolu Agentliyinin görüntülər əsasında apardığı araşdırmaya görə, təxminən 70 ölkənin nümayəndə heyəti zalı tərk edib və ya iclasda iştirak etməyib. Türkiyə də zalı tərk edən ölkələr sırasında olub.
BUTA.TV xəbər verir ki, həmin vaxt Azərbaycan nümayəndə heyəti zalda qalıb və Netanyahunun çıxışını dinləyən ölkələr arasında olub. Bu görüntü Türkiyə sosial mediasında geniş müzakirələrə səbəb olub.
Türkiyə sosial şəbəkələrində Azərbaycanın bu mövqeyinə münasibət birmənalı olmayıb. Bəzi istifadəçilər Azərbaycanla bağlı sərt tənqidi fikirlər səsləndirib, hətta ayrı-ayrı paylaşımlarda təhqiramiz ifadələrdən istifadə olunub. Bəzi istifadəçilər Azərbaycanın İsraillə münasibətlərini önə çəkərək “Azərbaycan Türkiyəni deyil, İsraili seçər” kimi iddialar irəli sürüblər.
Lakin sosial şəbəkələrdəki bu reaksiyalar Türkiyə cəmiyyətinin və ya dövlətinin vahid mövqeyi kimi qəbul edilə bilməz. Bunlar ayrı-ayrı istifadəçilərin şəxsi fikirləridir.
Müzakirələr fonunda Azərbaycan-Türkiyə münasibətlərinin tarixi də yenidən gündəmə gəlib.
1918: Nuru Paşanın rəhbərliyi ilə Bakıya gələn Qafqaz İslam Ordusu
1918-ci ildə Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin yeni yaradıldığı dövrdə Bakı şəhəri Azərbaycan hökumətinin nəzarətində deyildi. Azərbaycan tərəfinin Osmanlı imperiyasından hərbi yardım istəməsindən sonra Qafqaz İslam Ordusu yaradılıb və Nuru Paşanın rəhbərliyi ilə Azərbaycana göndərilib.
1918-ci il sentyabrın 15-də türk və azərbaycanlı hərbçilərdən ibarət Qafqaz İslam Ordusu Bakını azad edib. Türkiyə Xarici İşlər Nazirliyi də bu hadisəni Azərbaycan-Türkiyə münasibətlərinin mühüm tarixi səhifələrindən biri və iki ölkə arasındakı həmrəyliyin simvollarından biri kimi qeyd edir. Döyüşlərdə 1 100-dən çox Qafqaz İslam Ordusu əsgərinin həlak olduğu bildirilir.
Anadolu Agentliyinin tarixi məlumatına görə, Qafqaz İslam Ordusu Osmanlı hərbi naziri Ənvər Paşanın göstərişi ilə Nuru Paşanın rəhbərliyində Azərbaycana göndərilmişdi. Ordunun Bakını azad etməsi sonradan şəhərin Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin paytaxtına çevrilməsinə də yol açıb.
1993: Elçibəy Türkiyədən helikopter istədi
Bununla yanaşı, Azərbaycan-Türkiyə münasibətlərinin tarixində mübahisəli məqamlar da olub.
1993-cü ilin mart-aprel aylarında Kəlbəcərdə vəziyyət ağırlaşarkən Azərbaycan Prezidenti Əbülfəz Elçibəy Türkiyə hökumətindən mülki əhalinin təxliyəsi üçün helikopterlər istəyib.
Türkiyə hökuməti bu tələbi təmin etməyib. Həmin dövrü araşdıran mənbələrdə imtinanın səbəbi ilə bağlı müxtəlif izahlar verilir; bəzi mənbələrdə Türkiyə ilə Azərbaycanın ortaq sərhədinin olmaması, digər tarixi materiallarda isə logistika məsələsi göstərilir.
Bu hadisə həmin dövrdə Türkiyənin baş naziri Süleyman Dəmirəlin hakimiyyəti zamanı baş verib. Azərbaycan tərəfinin sonrakı xatirələrində Elçibəyin Dəmirəldən Kəlbəcərdən əhalinin çıxarılması üçün helikopter istədiyi də qeyd olunur.
Beləliklə, Azərbaycan-Türkiyə münasibətlərinin tarixi yalnız ayrı-ayrı siyasi qərarlardan ibarət deyil. 1918-ci ildə Qafqaz İslam Ordusunun Bakının azad edilməsində iştirakı kimi böyük tarixi hadisələr də, 1993-cü ildə Kəlbəcərlə bağlı yaşanan fikir ayrılığı kimi mübahisəli məqamlar da bu tarixin bir hissəsidir.
Bu baxımdan BMT-dəki bir görüntü üzərindən Azərbaycan-Türkiyə münasibətlərinə dair geniş və qəti nəticələr çıxarmaq əvəzinə, iki ölkənin münasibətlərinin mürəkkəb tarixi və çoxsaylı siyasi hadisələr fonunda qiymətləndirilməsi daha doğru olar.
Bakıda deputatla qarpızsatan arasında KURYOZ İNSİDENT: "Dörd balam çörəksiz qaldı" - FOTO/VİDEO