Bəzi tarixlər təqvimdən çıxıb yaddaşa köçür. İnsan illər sonra da həmin günün adını eşidəndə içində qəribə bir boşluq hiss edir. 28 sentyabr da Azərbaycan ictimai fikri və mətbuatı üçün belə tarixlərdən birinə çevrildi.

Üç il əvvəl, 2023-cü il sentyabrın 28-də Qənirə Paşayeva dünyasını dəyişdi. Bu gün isə həmin tarixdə Əvəz Zeynallının ölüm xəbəri gəldi.

İki ayrı həyat. İki ayrı xarakter. İki ayrı yol. Amma hər ikisinin həyatında sözün xüsusi yeri vardı.

Qənirə Paşayeva 48 illik ömrünə sığdırdığı fəaliyyətlə Azərbaycan ictimai həyatında özünəməxsus iz qoymuşdu. Tovuzun Düz Qırıqlı kəndindən çıxaraq jurnalistikadan siyasətə qədər uzanan bir yol keçmişdi. ANS-də reportyor, müxbir, redaktor, aparıcı redaktor və baş redaktor müavini kimi çalışmış, daha sonra Milli Məclisin deputatı seçilmişdi. Dörd çağırış parlamentdə təmsil olunmuş, ömrünün son illərində Mədəniyyət komitəsinə rəhbərlik etmişdi. Amma Qənirə Paşayevanı yalnız tutduğu vəzifələrlə xatırlamaq onun həyatını kiçiltmək olardı. O, tribunadan danışan siyasətçidən daha çox, danışmağa ehtiyacı olan insanların səsini öz səsinə qatmağa çalışan ictimai xadim kimi yadda qaldı. Qarabağ, şəhid ailələri, qazilər, Azərbaycan həqiqətləri, Türk dünyası onun çıxışlarında və fəaliyyətində daim ön planda idi. Onun adı həm parlament kürsüsü, həm də kitablarla, məqalələrlə, səfərlərlə, görüşlərlə bağlı idi.

Qənirə xanımın ölümü də qəfil gəldi. Sentyabrın 23-də Mərkəzi Klinik Xəstəxananın reanimasiya şöbəsinə yerləşdirildi və beş gün sonra - sentyabrın 28-də - həyatını itirdi.

Bu gün onun yoxluğunun üçüncü ildönümüdür.

Və elə bu gün Əvəz Zeynallının ölüm xəbəri gəlir.

Əvəz Zeynallı Azərbaycan jurnalistikasının daha sərt, daha mübahisəli, daha kəskin simalarından biri idi. Göyçənin Ağbulaq kəndində doğulmuşdu. Ankara Universitetinin Hüquq fakültəsində təhsil almışdı. Azərbaycana qayıtdıqdan sonra müxtəlif qəzetlərdə çalışmış, 2002-ci ildə “Xural” qəzetini yaradaraq öz media yolunu qurmuşdu. Sonralar “Xural TV” və “Siyasət Meydanı” ilə fəaliyyətini davam etdirmişdi.

Əvəz Zeynallı sıradan jurnalist deyildi. Onun adı uzun illər Azərbaycan mətbuatında polemika, araşdırma, sərt suallar və açıq danışmaqla yanaşı çəkildi. Jurnalist fəaliyyətinə görə təzyiqlərlə üzləşdiyini bildirirdi. 2011-ci ildə həbs edildi, 2014-cü ilin sonunda əfv sərəncamı ilə azadlığa buraxıldı.

Sonrakı illərdə isə yenidən jurnalistikaya qayıtdı.

Kamera qarşısında oturdu. Sual verdi. Mübahisə etdi. Bəzən sərt danışdı, bəzən sərt cavab aldı. Amma daim görünən yerdə oldu.

Və bu gün onun da səsi kəsildi.

Ən qəribəsi isə budur: Qənirə Paşayevanın ölümündən üç il sonra həmin tarix Əvəz Zeynallının ölümü ilə yenidən Azərbaycan mediasının yaddaşına yazıldı.

Sanki 28 sentyabr bizə eyni sualı iki dəfə verir: İnsan gedəndən sonra nə qalır? Vəzifə qalırmı? Kreslo? Ad-soyad? Xeyr. Ən çox söz qalır.

İnsanın dediyi sözlər, yazdığı yazılar, verdiyi müsahibələr, toxunduğu insanlar, yetişdirdiyi düşüncələr...

Qənirə Paşayevadan kitablar, yazılar, çıxışlar, xatirələr və onunla bağlı saysız-hesabsız insan hekayələri qaldı. Rəsmi məlumatlara görə, o, 20-dən artıq elmi-publisistik kitabın və bədii əsərin, yüzlərlə məqalənin müəllifi idi.

Əvəz Zeynallıdan isə qəzet səhifələri, efirlər, müsahibələr, “Xural”ın arxivi, illərlə apardığı mübarizənin izləri qaldı.

İnsanların onları necə qiymətləndirməsindən asılı olmayaraq, bir həqiqəti inkar etmək mümkün deyil: hər ikisi öz dövrünün ictimai yaddaşında iz buraxdı.

Qənirə Paşayeva sözünü parlament kürsüsündən deyirdi.

Əvəz Zeynallı sözünü jurnalist masasından, qəzet səhifəsindən və kamera qarşısından deyirdi.

Biri daha çox ictimai-siyasi fəaliyyətin, digəri isə jurnalistikanın içində idi.

Amma ikisinin də həyatında bir ortaq xətt vardı: sözə inanmaq.

Bəlkə də elə buna görə bu gün 28 sentyabr daha ağır görünür.

Üç il əvvəl bu gün - Qənirə Paşayevanın səsi susdu. Bu gün isə Əvəz Zeynallının.

Birinin yoxluğuna artıq üç ildir öyrəşməyə çalışırıq. Digərinin yoxluğuna isə hələ yenicə inanmağa başlayırıq. Və həyat yenə davam edəcək.

Sabah qəzetlər çıxacaq.

Televiziyalar verilişləri efirə gedəcək.

Sosial şəbəkələrdə minlərlə paylaşım olacaq.

Yeni xəbərlər gələcək.

Yeni insanlar danışacaq.

Amma 28 sentyabr artıq bizim üçün sadəcə təqvimdəki tarix olmayacaq.

Bu tarix Qənirə Paşayevanı da xatırladacaq, Əvəz Zeynallını da.

İki fərqli insanı.

İki fərqli yolu.

İki fərqli səsi.

Və bir böyük həqiqəti: İnsan ölür. Söz isə heç zaman ölmür. Bu gün hər ikisinin arxasınca deyiləsi ən sadə, ən ağır cümlə isə budur: Allah hər ikisinə rəhmət eləsin! Ruhları şad olsun!

Əli Rais,

BUTA.TV

70 ölkə zalı tərk etdi, Azərbaycan qaldı — Türkiyədə sərt reaksiyalar: Elçibəyin helikopter tələbi xatırlandı 70 ölkə zalı tərk etdi, Azərbaycan qaldı — Türkiyədə sərt reaksiyalar: Elçibəyin helikopter tələbi xatırlandı